Een aantal jaren geleden, toen ik hier ook op Trinitatis mocht voorgaan, werden we van harte welkom geheten door Jaap (of was het Cees Meier?) met een uitvoerige toelichting over het prachtige bloemstuk op tafel waarin de naam van deze zondag: “Drieenheids zondag” tot uitdrukking was gebracht.
Er werd aardig wat gras voor mijn voeten weggemaaid. Allerlei prachtige dingen over het bijzondere van deze zondag werden toen gezegd.
Het werd mij duidelijk dat Luther niet voor niks deze zondag “een gouden zondag” noemde en dat Lutheranen de zondagen hierna tellen vanaf Trinitatis.
Volgende week de 1e zondag na Trinitatis.
Ik wil er vanmorgen niet te veel over zeggen, maar wel dat de drieenheid met het wezen van God te maken heeft.
Karl Barth had dat onmiddelijk doorzien en begint er zijn dogmatiek mee.
Dogmatiek begint met Gods wezen en dan kun je niet om de drieeenheid heen.
Het wezen van God is nl. dat er beweging in God zit.
Er is een liefdesbeweging in Hem.
Noordmans een ander groot theoloog uit de vorige eeuw zei: “er is een meervoud in God”
Het spreken, het tot ons komen, het bij ons wonen, dat is het meervoud.
Dat doorbreekt alle starheid. Er is in God een heen en weer, een Vader en een Zoon die elkaar liefhebben en de Geest die de liefde is.
Er is overleg bij God.
Er is in God een wezenlijke meervoudigheid.
Dat maakt dat God in zijn neerdalen ons ook steeds verrast.
Daarom is de vraag naar God nooit compleet beantwoord.
Hij is daarbij niet steeds anders - Hij blijft wie hij is maar er is steeds iets in Hem gaande
In verborgenheid.
Het is juist die totaal andere verborgen wereld, die niet bij ons mensen hoort,
die zich openbaart, onthult , present stelt en neerdaalt uit de hoge, uit de hoge hemel.
Zo trekt God door de geschiedenis.
Als een liefde die zich op aarde uit en die mensen naast zich roept, die in dat krachtenveld komen staan van deze persoonlijke God.
Zo staat daar Nicodemus in dat krachtenveld, een farizeeër,
een leraar van Israël tegenover een van God gekomen leraar, Jezus.
Een gesprek waarin Jezus duidelijk maakt wat de bestemming is van de mens.
En die bestemming is, dat een mens niet verloren gaat,
maar deel krijgt aan het leven van de komende eeuw (15, 16);
eeuwigheids leven ontvangt;
dat de mens binnenkomt in de ruimte van het koningschap van God.
Daar gaat het in het gesprek met Jezus over, over:
“eeuwig leven hebben”,
“Ingaan in Gods koninkrijk”,
“Gods koningschap zien” ,
Dat is niet iets dat ons deel pas wordt over de grens van ons leven.
Iets voor het hiernamaals (wat dat dan ook moge zijn).
Met de titel van een boekje van Gollwitser gezegd: het gaat om een verandering in ons denken van het hiernamaals in het hiernumaals.
Het gaat niet om tijd, maar om kwaliteit = eeuwig leven.
En de vraag in Johannes 3 is:
Hoe krijgt het leven de kwaliteit van eeuwigheidsleven?
Een leven dat in het teken staat van de eeuwige?
Daar gaat het om want Jezus eindigt zijn gespek samenvattend:
“zozeer heeft God de wereld bemind
dat hij zijn zoon, zijn enige, heeft gegeven
opdat een ieder
die zich hem toevertrouwt
niet verloren gaat,
maar eeuwig leven heeft”
Verloren gaan is hier een werelds begrip.
Wie gelooft die accepteert niet een wereld waarin mensen ten onder gaan.
Die gelooft dat ieder mens er toe doet.
Ook al vraag ik me soms wel af hoe dat zit met mensen die een spoor van vernieling door het leven en de wereld trekken. … Maar dat is zaak tussen God en mensen.
Daarbij wil ik vast houden dat de boodschap van het evangelie niet is dat slechte mensen goede mensen moeten worden, maar dat God houdt van slechte mensen
” alzo lief heeft Hij de wereld gehad….”
God wil dat we leven en niet verloren gaan
en dat staat of valt met je aan hem toevertrouwen. (12)
met het verhaa aannemen (11)
Wie niet gelooft dat op aarde Gods liefde zich zal uiten, die leeft verloren, die heeft niks anders voor ogen dan het leven zoals het zich aandient met al zijn nood en dood en mislukking, die moet het doen met wat voor ogen is..
Die kan ook wel vergeten wat we wekenlang hier in Exodus hoorden: bevrijding uit de slavernij/ waarbij Gods oog bij voortduur gericht was op de onderste laag: slaven in Egypte.
Daaover gaat het in dat nachtgesprek met Nicodemus waar het woord wedergeboorte valt
het “van bovenaf geboren worden”,
Het is een nieuwe geboorte die van bovenaf komt, van Godswege
Opnieuwe geboren worden, het is dat je leven gaat door de trechter van die andere samenleving, dat je weet hebt van het Koningschap dat komt, het je toeverttrouwen aan het hemelse
Wie niet van bovenaf verwekt is, die kan geen zicht hebben op dat koningschap van God.
Ik wil daarmee maar zeggen dat het godsonmogelijk is om het in ieder geval vanuit jezelf te vinden, vanuit de een of andere goddelijke bron die in je gloeit.
Het zal je van bovenaf gegeven moeten worden.
“De Geest van hierboven leert ons geloven” (gez. 477:1)
naar Hem moeten wij in onze verslagenheid, in onze nacht, opzien. Daar ligt onze redding.
Dat is ook de positie van Nicodemus
Hij komt tot Jezus in de nacht
Dat heeft een specifieke betekenis in het Joh. Evangelie:
onleefbare tijd, doodsgebied,
de nacht van het verraad,
de diepte van het bestaan, de verlorenheid,
de diepte van het doopvont.
Hiermee wordt zijn positie gemarkeerd van waaruit hij tot Jezus gaat.
Het is de positie van de mens die hij vertegenwoordigt.
De nacht gaat hier voorop
om verderop in het verhaal (20, 21) het licht / de dag te kunnen laten aanbreken.
De ontmoeting tussen Jezus en Nicodemus krijgt de allure van een zonsopgang.
In de ruimte van Gods koningschap waait de Geest die van boven komt,
en die je meeneemt naar plaatsen ongedacht en onvermoed
en je ingeeft de daden te doen die uit God zijn, gaan we tekenen doen omdat God met ons is
Dan komt het tot humaniteit, menselijkheid
Dan gaat psalm 8 oplichten: de mens….. ja, bijna goddelijk gemaakt….
Dat wordt je gegeven.
De Geest des Heren maakt een nieuw begin.
Wie de schriften kent zal steeds weer ontdekken hoe mensen aan een nieuw bestaan kunnen beginnen van Godswege aangeraakt
Nicodemus kwam in de nacht tot Jezus.
Hij realiseerde zich zijn positie. Onmachtig in zichzelf.
Vanuit die diepte van zijn bestaan komt hij,
ziet hij op naar de Zoon die ons gegeven is
en hij krijgt daar te horen, dat hij deel krijgt aan dat koninkrijks leven,
dat hij tot zijn bestemming komt, eeuwig leven ontvangt.
door van boven af geboren te worden,
door op te zien naar Hem,
door die doopgang te volbrengen, die weg onderdoor,
door ondergedompeld te worden in die waarheid,
Zo kan het komen tot daden die Jezus deed;
Zo kan het komen tot daden van waarachtigheid en trouw die mensen tot hun bestemming voert;
en kan het gebeuren dat mensen in je omgeving
worden verrast door daden van waarheid die in God gedaan zijn.
Zo zullen we het leven hebben van de komende eeuw, hier en nu.
Krijgt het leven de kwalitiet van eeuwig leven
Het keurmerk van het koninkrijk.
Dat is onze bestemming.
En met dit bericht is het zoals Luther zei,
een "gouden zondag" vandaag.
R. Nieuwkoop.
RSS feed van nieuwsberichten
